Iedereen mag zich makelaar noemen. Dat vinden wij niet meer van deze tijd

Een huis kopen of verkopen is voor de meeste mensen een van de grootste financiële beslissingen in hun leven. Dan moet je erop kunnen vertrouwen dat de professional die je daarbij begeleidt deskundig is, zorgvuldig handelt en zich aan duidelijke regels houdt. Toch is dat in Nederland niet vanzelfsprekend.

Makelaar is geen gereguleerd beroep. Er gelden geen wettelijke vakbekwaamheidseisen waaraan iedereen die zich makelaar noemt moet voldoen. Tegelijkertijd hebben veel professionals en brancheorganisaties de afgelopen jaren juist fors geïnvesteerd in opleiding, permanente educatie, gedragscodes, tuchtrecht en transparantie.

Voor Vastgoed Nederland is het daarom tijd voor een volgende stap: landelijke regulering van het makelaarsberoep. Niet om meer regels te creëren. Wel om duidelijk te maken wat consumenten én professionals van een makelaar mogen verwachten.

De consument moet weten wie hij tegenover zich heeft

Wie een makelaar inschakelt, mag ervan uitgaan dat diegene zijn vak verstaat. Maar hoe weet je dat als consument? Een consument kan moeilijk beoordelen hoeveel vakkennis iemand heeft, welke opleiding is gevolgd, of kennis actueel wordt gehouden en welke gedragsregels gelden. Zeker bij een woningtransactie, waarbij grote financiële belangen en vaak ook veel emotie spelen, moet die zekerheid er wel zijn.

Wij vinden daarom dat iedere makelaar aan dezelfde minimale kwaliteitseisen moet voldoen. Dat betekent aantoonbare vakbekwaamheid, actuele kennis door permanente educatie, duidelijke gedragsregels en onafhankelijk toezicht. En als er iets misgaat, moet voor de consument helder zijn waar een klacht kan worden ingediend en wat daarmee gebeurt.

Niet afhankelijk van bij welke organisatie een makelaar toevallig is aangesloten, maar herkenbaar en begrijpelijk voor iedereen.

Kwaliteit moet zichtbaar verschil maken

Regulering is niet alleen in het belang van de consument. Het is ook in het belang van de professional die iedere dag investeert in zijn vak. Veel makelaars voldoen nu al vrijwillig aan stevige eisen. Ze volgen opleidingen en permanente educatie, werken volgens gedragscodes en zijn aanspreekbaar op hun handelen. Tegelijkertijd kan iemand die niet aan diezelfde eisen voldoet zich óók makelaar noemen. Dat is moeilijk uit te leggen.

Wie investeert in kwaliteit, moet zich ook aantoonbaar kunnen onderscheiden. Regulering kan daarvoor zorgen door één duidelijke ondergrens voor de hele beroepsgroep vast te leggen. De lat moet daarbij omhoog voor wie nu niet aan professionele standaarden voldoet. Niet onnodig nóg hoger voor professionals die hun vakbekwaamheid al aantoonbaar hebben bewezen.

Dezelfde spelregels in het biedproces

Vakbekwaamheid alleen is niet voldoende. Ook het proces waarin de makelaar werkt moet voor consumenten betrouwbaar en controleerbaar zijn. Dat zien we heel concreet terug in het biedproces. Een koper moet weten volgens welke procedure een woning wordt verkocht. Biedingen moeten correct worden geregistreerd en achteraf moet controleerbaar zijn dat het proces volgens de afgesproken regels is verlopen.

Precies daarom heeft Vastgoed Nederland samen met onder andere de overheid en Vereniging Eigen Huis meegewerkt aan NTA 8061: de landelijke standaard voor een transparant en controleerbaar digitaal biedproces. De standaard stelt minimale eisen aan het biedproces en het biedlogboek, zodat de spelregels niet per makelaar of systeem verschillen.

Voor onze aangesloten makelaars is het gebruik van een biedlogboek al verplicht. Met Eerlijk Bieden investeren we bovendien actief in de toepassing van NTA 8061 in de praktijk. Maar uiteindelijk moet het voor een consument niet uitmaken bij welke makelaar een woning te koop staat. Dezelfde markt vraagt om dezelfde spelregels.

Ook als het misgaat

Bij vertrouwen hoort ook dat er consequenties zijn wanneer een professional niet volgens de regels handelt. Daarom vinden we dat regulering niet kan stoppen bij opleiding of registratie. Gedragsregels, toezicht en een duidelijke klachtenprocedure horen daar onlosmakelijk bij.

Consumenten moeten weten waar ze terechtkunnen en een klacht moet daadwerkelijk kunnen leiden tot onderzoek, een uitspraak en waar nodig een maatregel. Voor bij Vastgoed Nederland aangesloten makelaars bestaat daarvoor al een onafhankelijk klachtenloket en gelden gedragsregels. Ook hier geldt: uiteindelijk zou de consument niet eerst moeten uitzoeken bij welke organisatie een makelaar is aangesloten om te weten welke bescherming geldt.

Consumentenbelang en makelaarsbelang staan niet tegenover elkaar

In discussies over regulering lijkt soms een tegenstelling te ontstaan: meer bescherming voor de consument zou automatisch meer regels voor de makelaar betekenen. Wij zien dat anders.

Een consument die erop kan vertrouwen dat zijn makelaar deskundig is, dat het biedproces controleerbaar verloopt en dat er duidelijke regels gelden, heeft meer vertrouwen in de professional. En een makelaar die aantoonbaar investeert in vakmanschap, moet erop kunnen vertrouwen dat concurrenten aan dezelfde minimale eisen worden gehouden.

Daar ligt wat ons betreft de gezamenlijke winst.

Onze inzet: één professionele standaard

Vastgoed Nederland wil daarom toe naar een situatie waarin voor iedere makelaar in Nederland dezelfde basis geldt. Aantoonbare vakbekwaamheid. Permanente educatie. Duidelijke gedragsregels. Onafhankelijk toezicht. Een transparant biedproces. En een duidelijke route voor consumenten wanneer iets niet goed gaat.

Daarbij moeten bestaande opleidingen, ervaring en aantoonbare vakbekwaamheid worden erkend. Regulering moet kwaliteit borgen, niet leiden tot dubbele examens, onnodige kosten of extra bureaucratie voor professionals die al aan hoge eisen voldoen. Want uiteindelijk draait het niet om regulering als doel op zich.

Het gaat erom dat een consument bij een van de belangrijkste financiële beslissingen in zijn leven kan vertrouwen op de professional tegenover hem. En dat de professional die iedere dag investeert in kwaliteit daar ook voor wordt erkend.

Dat is goed voor de consument, goed voor de makelaar en uiteindelijk goed voor het vertrouwen in de hele woningmarkt.